Przy okazji obchodów rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego w najbliższych dniach wielokrotnie usłyszymy w różnych miejscach miasta „hejnał warszawski”. Hejnał odgrywany jest codziennie przez hejnalistów Straży Miejskiej m.st. Warszawy. Warto poznać jego – już 30-letnią – historię oraz ludzi, którzy dbają o pielęgnowanie tej tradycji.
Hejnaliści straży miejskiej to grupa osób, którzy na co dzień pełnią służbę, a podczas specjalnych uroczystości i wydarzeń kulturalnych, odgrywają hejnał, przywołując historyczne dźwięki Warszawy. Są wykwalifikowanymi muzykami. Ich zadaniem jest m.in. wykonywanie hejnału – krótkiego charakterystycznego sygnału muzycznego, który pełni funkcję alarmu lub oznaczenia ważnych momentów w życiu miasta. Poprzez swoją pracę łączą tradycję ze współczesnością, a ich występy wzbudzają wzruszenie i przypominają o historii Warszawy. Dodatkowo, poprzez udział w akcjach edukacyjnych i promocyjnych, hejnaliści przybliżają mieszkańcom stolicy tradycję hejnału i rolę straży miejskiej nie tylko jako formacji porządkowej, ale także strażników dziedzictwa kulturowego. Przez cały rok szkolny, powadzone są zajęcia dla uczniów szkół podstawowych „Muzyczna lekcja Warszawy”. W ramach tych niecodziennych lekcji, odbywają się spotkania z hejnalistami straży Miejskiej m.st. Warszawy, którzy przedstawiają historię powstania oraz muzyczną prezentację „hejnału warszawskiego”, hymnu Polski oraz innych znanych melodii na trąbce. W samym tylko ostatnim roku szkolnym 2024/25 hejnaliści Straży Miejskiej m.st. Warszawy zrealizowali 630 godzin takich zajęć.
Praca hejnalisty wymaga nie tylko wiedzy i zdolności muzycznych. Hejnał odgrywany jest z wieży, ale też w wielu wyjątkowych miejscach w mieście, w małych i wielkich wnętrzach i w różnych warunkach atmosferycznych, w obecności tysięcy osób i w ramach kameralnych uroczystości. Niezależnie od tego wszystkiego hejnaliści muszą zadbać o odpowiednie wykonanie i najwyższy poziom artystyczny brzmienia.
To wyjątkowa grupa osób, która łączy tradycję z codzienną służbą na rzecz mieszkańców stolicy. Ich muzyka przypomina o bogatej historii Warszawy i podkreśla ważne momenty w życiu miasta. Dzięki nim dźwięk hejnału nadal rozbrzmiewa nad Warszawą budząc dumę i szacunek do tradycji.
W Warszawie hejnał ten ma swoją unikalną melodię, która nierozerwalnie wiąże się z tożsamością stolicy. Powstał dzięki inicjatywie Powstańców Warszawskich - Wiesława Neweckiego, Henryka Łagodzkiego, Adama Zalewskiego, Zygmunta Przedpełskiego - Zgrupowanie CHROBRY II - ku pamięci żołnierzy poległych w obronie Stolicy i Ojczyzny.
Kompozytorem Hejnału jest profesor Zbigniew Bagiński.
Po raz pierwszy został odegrany 3 maja 1995 roku z wieży Zamku Królewskiego w Warszawie, o godzinie 11.15, w obecności Prezydenta RP na Uchodźstwie Ryszarda Kaczorowskiego. O tej samej godzinie - 17 września 1939 roku został zbombardowany Zamek Królewski, powstrzymując na blisko 40 lat bieg wskazówek zamkowego zegara. Dziś melodia rozbrzmiewa z wieży trzykrotnie – w zgodzie z patriotyczną triadą: Bóg, Honor, Ojczyzna.
Uchwałą Rady Warszawy w 2008 roku hejnał warszawski został uznany jednym z symboli naszej Stolicy. Odgrywany podczas uroczystości państwowych, miejskich rocznic, świąt oraz wydarzeń kulturalnych, nadaje im wyjątkowy charakter. Otwiera uroczystości miejskie i patriotyczne odbywające się w emblematycznych miejscach stolicy: przed Grobem Nieznanego Żołnierza, na Placu Zamkowym, Kopcu Powstania Warszawskiego oraz innych.
W dniu 7 czerwca 2025 roku na placu Zamkowym świętowany był jubileusz 30-lecia powstania hejnału warszawskiego. Gospodarzem tej pięknej uroczystości było Miasto Stołeczne Warszawa, a za organizację wydarzenia odpowiadało Towarzystwa Przyjaciół Zamku Królewskiego w Warszawie. W ramach tej imprezy hejnał warszawski został odegrany w sposób uroczysty przez wszystkich zaproszonych hejnalistów. Mamy nadzieję, że uroczystość ta na trwałe wpisze się w terminarz kulturalnych wydarzeń organizowanych w mieście stołecznym Warszawa.
